Jak zwiedzać muzea, żeby nie spędzić połowy wizyty w kolejce, nie ominąć najważniejszych obiektów i nie zostać zatrzymanym przy wejściu z niedozwolonym bagażem? Najważniejsze jest przygotowanie jeszcze przed wyjściem z hotelu lub domu: sprawdzenie oficjalnej strony muzeum, godzin otwarcia, dostępności konkretnych galerii, zasad rezerwacji oraz regulaminu. Jak informuje Fine Art Express, Muzeum Narodowego w Warszawie, British Museum i Luwru, zasady mogą znacząco różnić się nawet między największymi instytucjami.
Nie istnieje jedna uniwersalna metoda zwiedzania każdego muzeum. W niewielkiej galerii można obejrzeć niemal całą ekspozycję podczas jednej wizyty. W Luwrze czy British Museum próba zobaczenia wszystkiego oznacza natomiast wielogodzinny marsz między salami i bardzo powierzchowne oglądanie eksponatów. Znacznie skuteczniejsze jest wcześniejsze wybranie kilku galerii, dzieł albo tematów, które rzeczywiście chcemy zobaczyć.
Najpierw sprawdź oficjalną stronę muzeum
Pierwszym źródłem informacji powinna być strona samej instytucji, a nie przypadkowy blog, portal turystyczny czy pośrednik sprzedający bilety.
Trzeba sprawdzić przede wszystkim:
- godziny otwarcia i godzinę ostatniego wejścia;
- czy potrzebna jest rezerwacja konkretnego przedziału czasowego;
- ceny oraz zasady biletów ulgowych i bezpłatnych;
- dostępność wybranych galerii lub wystaw czasowych;
- ograniczenia dotyczące bagażu, fotografowania i wnoszenia jedzenia.
To szczególnie istotne w największych muzeach. Oficjalny system Luwru informuje na przykład, że ostatnie wejście odbywa się godzinę przed zamknięciem, natomiast zwiedzający muszą opuścić sale ekspozycyjne 30 minut przed zamknięciem muzeum. Nie wystarczy więc spojrzeć wyłącznie na godzinę zamknięcia budynku.
Luwr ostrzega również przed nieoficjalnymi stronami sprzedającymi wejściówki i ofertami rzekomo gwarantującymi ominięcie kolejki. Muzeum zaleca korzystanie z własnego systemu sprzedaży.
Bilet online często oszczędza najwięcej czasu
W popularnych muzeach rezerwacja online nie jest tylko sposobem na zakup wejściówki. Coraz częściej oznacza również wybór konkretnej godziny wejścia.
British Museum zaleca wcześniejsze zarezerwowanie bezpłatnego biletu na wybrany przedział czasowy. Osoby bez rezerwacji mogą wejść, jeśli pozwala na to aktualna frekwencja, ale przy większym ruchu powinny liczyć się z kolejką.
Podobny system stosuje Luwr. Muzeum rekomenduje rezerwację przedziału czasowego także osobom, którym przysługuje bezpłatny wstęp. Przy dużej liczbie odwiedzających wcześniejsza rezerwacja pomaga zagwarantować wejście.
Trzeba przy tym przeczytać warunki biletu. W Luwrze po dokonaniu rezerwacji nie można zmienić daty ani godziny, a standardowy bilet nie podlega wymianie ani zwrotowi, poza określonymi sytuacjami związanymi m.in. ze zmianą lub odwołaniem usługi przez muzeum.
Sam bezpłatny wstęp również nie musi oznaczać, że można przyjść bez przygotowania.
Nie próbuj oglądać wszystkiego
To jeden z najczęstszych błędów podczas wizyty w dużym muzeum.
Muzeum Narodowe w Warszawie, przedstawiając materiały przeznaczone do rodzinnego zwiedzania, przypomina:
„Nie musicie zobaczyć wszystkiego jednego dnia”.
(Muzeum Narodowe w Warszawie, wskazówki dotyczące rodzinnego zwiedzania ekspozycji).
Ta zasada sprawdza się również podczas wizyty bez dzieci.
W dużym muzeum warto wybrać jeden z trzech modeli zwiedzania:
- Tematyczny — np. malarstwo XIX wieku, starożytny Egipt, historia miasta.
- Najważniejsze dzieła — kilka lub kilkanaście wcześniej wybranych obiektów.
- Jedna część kolekcji — dokładne obejrzenie dwóch–trzech galerii zamiast całego budynku.
W przypadku rozbudowanych instytucji dobrym rozwiązaniem jest pobranie wcześniej mapy. Luwr udostępnia mapę muzeum, a pod Piramidą działają punkty informacyjne, w których dostępne są plany w dziewięciu językach.
Sprawdź, czy wszystkie sale będą dostępne
Zakup biletu nie zawsze oznacza, że podczas wizyty będzie można zobaczyć każdą galerię.
Luwr otwarcie informuje, że z powodu wielkości kolekcji oraz prac prowadzonych w części pomieszczeń nie wszystkie sale mogą być dostępne przez cały czas.
Dlatego osoba wybierająca się do muzeum specjalnie dla konkretnego obrazu, zabytku archeologicznego albo części kolekcji powinna przed wizytą sprawdzić aktualne informacje o dostępności sal.
To szczególnie istotne podczas podróży zagranicznej, kiedy na ponowne odwiedzenie muzeum może nie być możliwości.
Duży plecak lub walizka mogą zatrzymać cię przy wejściu
Zasady dotyczące bagażu różnią się między instytucjami.
British Museum nie pozwala wnosić bagażu większego niż 40 × 40 × 50 cm lub cięższego niż 8 kg. Walizki na kółkach są zabronione niezależnie od ich rozmiaru. Wszystkie torby, plecaki i inne przedmioty mogą zostać skontrolowane przed wejściem.
Luwr nie pozwala wnosić przedmiotów przekraczających 55 × 35 × 20 cm. Dla mniejszych rzeczy dostępne są bezpłatne szafki, ale pozostawione w nich przedmioty trzeba odebrać tego samego dnia.
Muzeum Narodowe w Warszawie również zaleca pozostawienie okryć wierzchnich, toreb i plecaków w szatni.
Praktyczna zasada jest więc prosta: do dużego muzeum najlepiej iść z możliwie małym bagażem.
Zdjęcia można robić tylko zgodnie z regulaminem konkretnego muzeum
Nie istnieje międzynarodowa zasada, według której fotografowanie eksponatów jest zawsze dozwolone albo zawsze zabronione.
W Muzeum Narodowym w Warszawie kodeks zwiedzającego informuje, że na wystawach można fotografować, ale należy wyłączyć lampę błyskową.
British Museum pozwala w większości galerii na wykonywanie zdjęć i nagrań ręcznym sprzętem do celów prywatnych. Ograniczenia są oznaczane na miejscu. Jednocześnie w budynku zabronione są selfie sticki, statywy i monopody, a profesjonalne lub komercyjne fotografowanie wymaga osobnych ustaleń.
Dlatego przed wyjęciem aparatu trzeba sprawdzić oznaczenia przy wejściu do konkretnej sali. Reguła obowiązująca na ekspozycji stałej może być inna podczas wystawy czasowej.
Eksponatów nie należy dotykać
Wiele muzeów stosuje bariery, gabloty albo czujniki, ale część dzieł znajduje się stosunkowo blisko zwiedzających. Brak fizycznej bariery nie jest zgodą na dotykanie.
Muzeum Narodowe w Warszawie formułuje zasadę jednoznacznie:
„Nie dotykaj eksponatów i elementów wystroju wnętrz”.
(Muzeum Narodowe w Warszawie, Kodeks Zwiedzającego).
Dotyczy to również sytuacji, w której zwiedzający chce jedynie podejść bliżej do obrazu, oprzeć się o element wyposażenia albo wskazać coś dziecku.
Na ekspozycji nie powinno się także spożywać jedzenia i napojów. MNW wprost zakazuje ich wnoszenia i spożywania na terenie ekspozycji.
Audioprzewodnik czy zwiedzanie samodzielne?
Audioprzewodnik jest przydatny przede wszystkim wtedy, gdy odwiedzający nie zna kolekcji i chce otrzymać uporządkowany komentarz bez korzystania z przewodnika.
Nie zawsze oznacza jednak wypożyczanie osobnego urządzenia.
Muzeum Narodowe w Warszawie udostępnia audioprzewodniki do galerii stałych i wystaw czasowych w swojej części internetowej „Museum Online”. Instytucja prosi zwiedzających o używanie własnych telefonów i słuchawek; zestawy słuchawkowe nie są wydawane.
Dlatego przed wizytą warto sprawdzić:
- czy muzeum ma aplikację lub audioprzewodnik online;
- czy potrzebne będą własne słuchawki;
- jakie języki są dostępne.
Telefon powinien być naładowany przed wejściem. W British Museum podłączanie telefonów i innych urządzeń do ładowania na terenie muzeum jest zabronione.
Jak zwiedzać muzeum z dzieckiem
Wizyta z dzieckiem nie musi być krótszą wersją standardowego zwiedzania. Warto wcześniej sprawdzić, czy muzeum przygotowuje osobne materiały rodzinne.
Muzeum Narodowe w Warszawie oferuje dzieciom w wieku 4–10 lat specjalne plecaki do rodzinnego zwiedzania. Zawierają m.in. lupę, puzzle, kredki, kolorowe szkła i materiały do zabaw związanych z ekspozycją.
Przy dzieciach szczególnie sprawdza się ograniczenie liczby oglądanych obiektów. Lepiej dokładnie przyjrzeć się kilku eksponatom niż próbować przeprowadzić dziecko przez kilkadziesiąt sal.
Dostępność warto sprawdzić jeszcze przed zakupem biletu
Dostępność muzeów nie ogranicza się do windy.
ICOM w swojej obowiązującej definicji muzeum podkreśla:
„Open to the public, accessible and inclusive”.
(International Council of Museums, definicja muzeum przyjęta 24 sierpnia 2022 roku podczas Nadzwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego ICOM w Pradze).
Duże instytucje publikują szczegółowe informacje dla osób z różnymi potrzebami. Luwr zapewnia osobom z niepełnosprawnościami oraz towarzyszącej im osobie bezpłatny wstęp po przedstawieniu odpowiednich dokumentów, a także pierwszeństwo wejścia.
British Museum opisuje m.in. dostępne wejścia i trasę ułatwiającą dostęp osobom z niepełnosprawnościami, rodzinom z wózkami oraz odwiedzającym z małymi dziećmi.
Jeżeli potrzebna jest konkretna pomoc, najlepiej sprawdzić stronę dostępności wybranej instytucji przed wizytą, zamiast dopiero na miejscu szukać odpowiedniego wejścia.
Dobra wizyta zaczyna się przed wejściem do muzeum
Najbardziej praktyczny schemat jest prosty: wejść na oficjalną stronę, wybrać ekspozycję, sprawdzić godziny i dostępność sal, kupić lub zarezerwować bilet, zapoznać się z ograniczeniami dotyczącymi bagażu, a dopiero później planować trasę.
Nie trzeba oglądać całej kolekcji. Muzea, zgodnie z definicją ICOM, mają służyć nie tylko prezentowaniu dziedzictwa, lecz także edukacji, refleksji, przyjemności i wymianie wiedzy.
Dwie godziny poświęcone kilkunastu dobrze wybranym dziełom mogą dać więcej niż szybkie przejście przez kilkadziesiąt galerii. Najważniejsze jest wcześniejsze ustalenie, po co idziemy do konkretnego muzeum i co rzeczywiście chcemy z niego zapamiętać.
Więcej informacji na ten temat oraz innych praktycznych porad znajdziesz na naszej stronie. Polecamy również przeczytać: Claude Monet — malarz światła i ojciec impresjonizmu. Jak zmienił historię sztuki