Materiały malarskie dla początkujących nie muszą tworzyć rozbudowanego ani kosztownego zestawu. Jak informuje redakcja, powołując się na oficjalne poradniki Winsor & Newton i Royal Talens, na początku wystarczy wybrać jedną technikę, kilka podstawowych kolorów, dwa lub trzy pędzle oraz podłoże dopasowane do rodzaju farby. Kupowanie kilkudziesięciu tub, specjalistycznych mediów i drogich akcesoriów przed namalowaniem pierwszych prac zwykle nie ułatwia nauki.
Najbezpieczniejszym wyborem dla osoby bez doświadczenia są farby akrylowe albo akwarelowe. Akryl jest szybkoschnący, można rozcieńczać go wodą, a po wyschnięciu tworzy trwałą warstwę. Akwarela wymaga mniejszej liczby akcesoriów i dobrze sprawdza się podczas nauki mieszania kolorów, ale jest bardziej zależna od jakości papieru oraz kontroli ilości wody. Farby olejne oferują długi czas pracy, jednak wymagają dokładniejszego przygotowania stanowiska, odpowiedniego podłoża i świadomego korzystania z mediów oraz rozpuszczalników.
Najpierw wybierz jedną technikę malarską
Pierwszy zakup powinien wynikać z tego, jak i gdzie początkujący zamierza malować. Do pracy w mieszkaniu, krótkich ćwiczeń i szybkiego poprawiania błędów praktyczne są akryle. Producent Winsor & Newton wskazuje, że farba akrylowa może być stosowana między innymi na płótnie bawełnianym, papierze akrylowym oraz panelach drewnianych, pod warunkiem że powierzchnia nie jest tłusta ani nadmiernie błyszcząca. Bawełniane płótno jest przy tym tańsze od lnianego i dlatego częściej wybiera się je do nauki.
„Acrylic is one of the most versatile and beginner-friendly paints” — podaje Winsor & Newton w oficjalnym poradniku wprowadzającym do malarstwa akrylowego.
Akwarele są dobrym rozwiązaniem dla osób, które chcą szkicować, malować w podróży albo pracować na niewielkim biurku. Podstawowy zestaw może składać się z kasetki z 10–12 półkostkami, jednego okrągłego pędzla, bloku akwarelowego i dwóch pojemników na wodę. Oficjalny zestaw dla początkujących Winsor & Newton zawiera 12 półkostek, cztery pędzle oraz papier o gramaturze 300 g/m², co pokazuje, że już taki zakres wystarcza do rozpoczęcia regularnych ćwiczeń.
Farby olejne warto wybrać wtedy, gdy użytkownik świadomie chce uczyć się właśnie tej techniki i może przygotować odpowiednio wentylowane miejsce pracy. Nie wszystkie obrazy olejne wymagają agresywnych rozpuszczalników, jednak początkujący powinien rozumieć zasady gruntowania podłoża, nakładania warstw i bezpiecznego przechowywania używanych preparatów. Nie należy automatycznie kupować terpentyny, sykatyw ani kilku rodzajów oleju tylko dlatego, że znajdują się w gotowym zestawie.

Jakie kolory farb kupić na początek
Duża liczba kolorów nie zastępuje nauki mieszania. Lepszym rozwiązaniem jest niewielka paleta pozwalająca tworzyć barwy pochodne i sprawdzać różnice między pigmentami.
Podstawowy zestaw akrylowy może obejmować:
- żółcień podstawową,
- czerwień podstawową,
- błękit podstawowy,
- biel tytanową,
- czerń lub ciemny brąz.
Liquitex oferuje początkujący zestaw pięciu farb z żółcienią, czerwienią, błękitem, bielą tytanową i czernią marsową. Rozszerzona wersja ośmiokolorowa zawiera dodatkowo zieleń, ochrę żółtą oraz umbrę paloną. Taki układ pozwala kupującemu ocenić, czy potrzebuje wyłącznie podstaw do mieszania, czy także kilku gotowych barw ziemi.
„This set contains five useful colors to help build your palette” — informuje Liquitex w opisie oficjalnego zestawu startowego Basics.
W przypadku akwareli warto zacząć od kasetki zawierającej standardowe kolory, zamiast kompletować osobne tubki bez znajomości pigmentów. Kostki są wygodne, zajmują niewiele miejsca i pozwalają kontrolować ilość pobieranej farby. Tubki sprawdzają się lepiej przy większych formatach i intensywnych lawowaniach, lecz początkującemu łatwiej zużyć zbyt dużo produktu.
Najbardziej użytecznym kolorem w akrylu często okazuje się biel, dlatego większa tubka bieli może być rozsądniejszym zakupem niż kolejny zestaw kilkunastu odcieni.
Jakie pędzle są potrzebne początkującemu
Na pierwsze ćwiczenia nie potrzeba kompletu kilkunastu pędzli. Trzy dobrze dobrane kształty pozwalają wykonać większość podstawowych zadań:
- okrągły pędzel średniej wielkości do linii, detali i niewielkich plam,
- płaski pędzel średniej szerokości do tła oraz prostych krawędzi,
- większy płaski pędzel do szerokich powierzchni.
Do akrylu można wybrać włosie syntetyczne o umiarkowanej sprężystości. Royal Talens podaje, że syntetyczne pędzle serii Amsterdam są przeznaczone do gęstszych farb, takich jak akryle i oleje, a ich płaski kształt ułatwia wykonywanie szerokich, wyraźnych pociągnięć.
Przy akwareli kluczowa jest zdolność pędzla do utrzymywania wody i powracania do właściwego kształtu. Okrągły pędzel z wyraźnym czubkiem może jednocześnie tworzyć cienkie linie oraz szersze plamy. Winsor & Newton wyjaśnia, że im większy „brzuch” pędzla, czyli jego najszersza część, tym więcej wody i farby może on pomieścić.
Nie trzeba zaczynać od kosztownego włosia naturalnego. Współczesne pędzle syntetyczne są oferowane zarówno do akrylu, jak i akwareli, a ich większa odporność ma znaczenie podczas częstych ćwiczeń. Pędzli akrylowych nie należy jednak pozostawiać w wodzie ani dopuszczać do zaschnięcia farby przy skuwce. Zaschnięty akryl może trwale rozdzielić włosie.

Papier, płótno czy płyta malarska
Rodzaj podłoża ma większy wpływ na pracę niż liczba kolorów w pudełku. Zwykły papier do drukarki nie nadaje się do regularnego malowania mokrymi technikami: szybko faluje, osłabia się i chłonie wodę w sposób trudny do kontrolowania.
Do akwareli warto wybrać blok przeznaczony konkretnie do tej techniki. Papier o gramaturze około 300 g/m² jest powszechnie stosowany w zestawach początkujących i lepiej znosi wodę niż cienkie arkusze szkicowe. Powierzchnia cold pressed, określana także jako NOT, ma wyczuwalną fakturę. Papier hot pressed jest gładszy i lepiej odpowiada osobom wykonującym drobne detale. Winsor & Newton wskazuje, że wysokiej jakości papier stanowi podstawę pracy akwarelowej niezależnie od wyboru powierzchni gładkiej lub fakturowanej.
„High-quality watercolour paper forms the foundation of any successful painting” — podaje Winsor & Newton w oficjalnym opisie materiałów akwarelowych.
Do akrylu nadaje się papier akrylowy, płótno na tekturze, gotowe zagruntowane płótno lub panel malarski. Papier jest najtańszy i wygodny do ćwiczeń. Płótno na tekturze zajmuje mało miejsca, a jednocześnie pozwala poznać fakturę zbliżoną do tradycyjnego podobrazia. Naciągnięte płótno warto zostawić do bardziej dopracowanych prac.
Jeżeli powierzchnia nie jest fabrycznie przygotowana, konieczne może być użycie gruntu. Winsor & Newton zaleca zwykle jedną lub dwie warstwy akrylowego gesso pod farby akrylowe, natomiast pod malarstwo olejne najczęściej od dwóch do czterech warstw.
Więcej informacji na ten temat oraz innych praktycznych porad znajdziesz na naszej stronie. Polecamy również przeczytać: Kim jest kurator wystawy i co właściwie robi? Zawód od kuchni
